1
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर बॅरिस्टरीच्या शिक्षणासाठी विदेशात लंडनला गेले असताना ते आपल्या पत्नी रमाबाई यांना पत्रे पाठवीत असत. त्या पत्रांना उत्तर देताना रमाबाई आंबेडकर आपल्या पत्रावर खालीलपैकी कोणता पत्ता नमूद करीत असत?
A] मुंबई: परळ
B] मुंबई: पोयबावाडी
C] मुंबई: भायखळा
D] मुंबई: दादर
2
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्यकारभारात (प्रशासनव्यवस्थेत) अशी कोणती बाब आहे, जी विशेषत्वाने अधोरेखित केलेली आढळते?
A] जमीनदारी शोषण
B] राजकीय आणि लष्कर रणनिती
C] मनसबदारी पद्धती
D] महसूल सुधारणा
3
न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी "राईज ऑफ मराठा पॉवर" या ग्रंथामध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याचे वर्णन कोणत्या शब्दांत केले आहे?
A] अठरापगड जातींचे स्वराज्य
B] वर्ग, जात, पंथ, वर्ण विरहित स्वराज्य
C] जनतेच्या पुढाऱ्यांचे शक्ती स्वरूप राज्य
D] गोब्राम्हणप्रतिपालक स्वराज्य
4
रमाबाई आंबेडकर यांच्या जीवनाशी संबंधित व्यक्तींची त्यांच्या पंथानुसार योग्य जुळणी करा.
1) भिखू धोत्रे - (i) कबीरपंथ
2) रखमाबाई - (ii) वारकरी पंथ
3) रामजी आंबेडकर - (iii) रामानंद पंथ
A] (1)-ii, (2)-iii, (3)-i
B] (1)-i, (2)-ii, (3)-iii
C] (1)-ii, (2)-i, (3)-iii
D] (1)-iii, (2)-ii, (3)-i
5
कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या मते स्वराज्याच्या इतिहासाचे किंवा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कार्याचे इतिहासलेखनात _____ करण्यात आले आहे.
A] संरक्षण
B] पुनर्निर्माण
C] विकृतीकरण
D] सांस्कृतिक पुनरुत्थान
6
शिवाजी महाराजांच्या कुळाचा पूर्वेतिहास सांगणारा उल्लेख (राणा भीमसिंगाचा बागसिंग नावाचा दासीपुत्र...) खालीलपैकी कोणत्या ऐतिहासिक दस्तऐवजात आढळतो?
A] महिकावतीची बखर
B] सभासद बखर
C] 91 कलमी बखर
D] बुंदेल्याची बखर
7
खालीलपैकी चूक/अचूक विधाने ओळखा.
1: ऐतिहासिक विकृतीकरण राजकीय ध्रुवीकरणासाठी.
2: शिवाजी महाराजांचे राज्य लोकाभिमुख.
3: खरा संदेश सामाजिक अन्यायाशी संबंधित.
A] सर्व विधाने अचूक
B] विधान 2 आणि 3 चूक
C] केवळ विधान 3 चूक (हा संदेश 'सामाजिक न्याय' असावा, केवळ 'अन्याय' नाही)
D] सर्व विधाने चूक
8
बंधू माधव लिखित 'रमाई' पुस्तकात रमाबाई आंबेडकर यांना कोणकोणत्या नावे अधोरेखित केले आहे?
A] रुक्मिणी - रमाई - रखमा
B] पार्वती - रामी - रखमा
C] पार्वती - भागीरथी - रमाई
D] रमाबाई - रामू - रुक्मिणी
9
योग्य जोड्या जुळवा.
अ] विविध सैन्य रचना - (IV) लष्कर कौशल्य
ब] गनिमी कावा - (I) इतिहासाचे विकृतीकरण (पानसरे मते)
क] शेतकरी संरक्षण - (II) महसूल निती
ड] गोविंद पानसरेंचे मत - (III) सामाजिक सर्वसमावेशकता (संदर्भानुसार)
A] अ-III, ब-I, क-IV, ड-II
B] अ-I, ब-II, क-III, ड-IV
C] अ-IV, ब-III, क-II, ड-I
D] अ-III, ब-IV, क-II, ड-I (पर्याय प्रश्नानुसार)
10
पुढीलपैकी अयोग्य विधान ओळखा. (सरंजामशाही आणि भांडवलशाही संदर्भात)
A] विधान 1
B] विधान 2
C] विधान 1 आणि 3
D] यापैकी नाही (दिलेली सर्व विधाने संदर्भानुसार बरोबर असू शकतात म्हणून अयोग्य नाही)
11
छत्रपती शिवरायांचा खरा संदेश कशाशी निगडित होता?
A] सामाजिक न्याय व लोकहित
B] एकनिष्ठता आणि विस्तार
C] महाराष्ट्र अभिमान आणि राजकीय पुनरुत्थान
D] धार्मिक आणि सरंजामी युती
12
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व रमाबाई यांच्या विवाहसमयी म्हटल्या गेलेल्या "शुभ मंगल सावधान... आभारा बहू मानिजे..." या मंगलाष्टकाचे रचनाकार कोण?
A] समर्थ रामदास
B] संत कबीर
C] महात्मा ज्योतिबा फुले
D] संत तुकाराम
13
प्रतिपादन (A): गुन्हे व उपद्रव होत नसे.
कारण (R): रामोशी, बेरड, आडेकरी यांना नोकऱ्या दिल्या.
A] A आणि R दोन्ही योग्य आहेत; आणि R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.
B] A आणि R दोन्ही योग्य, पण स्पष्टीकरण नाही
C] A योग्य, R अयोग्य
D] A अयोग्य, R योग्य
14
योग्य विधान निवडा.
1- इतिहासात शिवरायांचे चित्रण राजकीय हेतूने.
2- स्वराज्य म्हणजे प्रत्येक मराठा बांधवांचे वर्चस्व.
3- चौथाई हा धार्मिक कर नव्हता.
A] केवळ 2 योग्य
B] विधान 1 आणि 2 योग्य
C] केवळ 1 योग्य
D] विधान 1 आणि 3 योग्य
15
इतिहासाचार्य राजवाडे यांनी 'महकावतीची बखर' प्रस्तावनेत कोणता अर्थ स्पष्ट केला?
A] राजे लुटारू नसतात
B] राजे बदलले तरी वतनदार तेच
C] 'सरकार म्हणजे उपटसुंभ चोरांची टोळी' अशी हिंदू गावकऱ्यांची समज
D] आठशे सरकारे होऊन गेली
16
रमाबाई आंबेडकर यांच्या नातलगांची योग्य जुळणी करा. (शंकर, गौरा, मुकुंद इ.)
A] अ-vi, ब-i...
B] अ-iv, ब-ii...
C] अ-v, ब-i, क-vi, ड-ii, इ-iii, ई-iv
D] अ-i, ब-iii...
17
गोविंद पानसरे यांनी 'शिवाजी कोण होता' या पुस्तकातून शिवरायांचे कोणते ठळक वैशिष्ट्य सांगितले आहे?
A] विस्तारवादी राजा
B] हिंदू धर्मरक्षक
C] सामाजिक / राजकीय लोकहितवादी
D] शिस्तबद्ध व जबाबदर्शक व्यवस्था
18
राज्याभिषेक झाल्यांनतर छत्रपती शिवाजी राजे भोसले यांनी स्वतःला _____ घोषित केले.
A] धर्मराज्यकर्ता
B] जाणता राजा
C] सार्वभौम राजा
D] समाज वर्चस्वधारी राजा
19
"श्रद्धा असावी पण अंधश्रद्धा नसावी; अंधश्रद्धा ही कधीकधी खूपच घातक ठरते!" हे 'रमाई' पुस्तकातील वाक्य कोणत्या प्रसंगाशी निगडित आहे?
A] बाळारामचे निधन
B] मोठ्या वहिनींचे निधन
C] मुलांचे आजारपण
D] काळाराम मंदिर
20
प्रतिपादन (A): राज्याभिषेकाला ब्राम्हणानी विरोध केला.
कारण (R): ब्राम्हणानी मिर्झाराजेंसाठी कोटी चंड यज्ञ केला.
A] A आणि R दोन्ही योग्य, R स्पष्टीकरण आहे
B] A आणि R दोन्ही योग्य; परंतु R हे A चे योग्य स्पष्टीकरण नाही
C] A योग्य, R अयोग्य
D] A अयोग्य, R योग्य
21
भवानी तलवारी बाबत परिच्छेद: ही तलवार _____ मध्ये तयार झाली.
A] पोर्तुगाल, शस्त्र, गोवा, सावंत
B] ब्रिटन, कारखाने, मुंबई, विजापूर
C] 1645, तंत्रज्ञान, सातारा, रायगड
D] पोर्तुगाल, कारखाने, कोचीन, शहाजी
22
अजूनही कर्मठपणाने जातपात पाहणारे उच्च मराठे _____ आडनावाच्या मराठ्यांना हलके समजतात.
A] शिंदे
B] भोसले
C] पाटील
D] मोरे
23
रामजी सुभेदारांनी आपल्या घरातील भिंतींवर कोणती सुभाषिते लावली होती?
A] साधी राहणी उच्च विचारसरणी
B] न हि ज्ञानेंन सदृशं...
C] दैवयातें कुले जन्मः...
D] वरीलपैकी सर्व
24
छ. शिवाजी महाराज (मराठेशाही) आणि पेशवाई यांच्यातील फरक.
A] केवळ II अचूक
B] I, III, IV अचूक
C] सर्व अचूक
D] II व IV अचूक
25
योग्य जोड्या जुळवा (स्वराज्य, महसूल, मुस्लिम सैनिक, औरंगजेब).
A] अ-II, ब-I...
B] अ-III, ब-I, क-II, ड-IV
C] अ-III, ब-II...
D] अ-I, ब-IV...
26
डॉ. बाबासाहेब लंडनला गेले असताना रमाबाई _____ सदस्यांचा संसारगाडा स्वतःच्या कष्टाने चालवीत होत्या.
A] 6 (सहा)
B] 5 (पाच)
C] 7 (सात)
D] 8 (आठ)
27
ऐतिहासिक लेखक आणि पुस्तकांचा संच (बारा भाषणे, शककर्ता शिवाजी...).
A] अ-III...
B] अ-I...
C] अ-III...
D] अ-III, ब-IV, क-II, ड-I
28
खालीलपैकी कोणते नाव रमाबाईच्या मातोश्रींच्या संदर्भात येत नाही?
A] रुक्मिणी
B] रखमा
C] सावित्री
D] भागीरथी (कारण हे रमाईंचे स्वतःचे नाव होते)
29
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याचे इतर राजांहून सर्वात ठळक वेगळेपण कोणते?
A] विधान 1
B] विधान 2
C] विधान 2 व 4 (राज्य आपलेसे वाटणे व राजासाठी प्राण देणे)
D] विधान 3 व 4
30
यशवंताच्या जन्माच्या सुमारास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कोणती परीक्षा नुकतीच उत्तीर्ण झाले होते?
A] मॅट्रिक
B] BA
C] इंटरमिजिएट
D] B.Sc